Ontstaansgeschiedenis

Op basis van een aantal voorvallen en rapporten over die voorvallen, onder andere van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, heeft de minister van Defensie eind 2017 besloten dat de veiligheidscultuur en het veiligheidsbewustzijn in de defensieorganisatie moeten worden versterkt. Dat gebeurt onder meer met de instelling van een onafhankelijke, coördinerende toezichthouder veiligheid.

De Inspectie Veiligheid Defensie (IVD) is formeel op 31 mei 2018 opgericht met Wim Bargerbos als Inspecteur-Generaal Veiligheid (IGV). De inspectie houdt toezicht op de sociale en fysieke veiligheid bij Defensie. Zij beoordeelt de werking van beleid en de uitvoering van regelgeving in de praktijk en onderzoekt ernstige voorvallen.

De instelling van de Inspectie Veiligheid Defensie (IVD) is nader beschreven in het plan van aanpak ‘Een veilige defensieorganisatie’. Dit plan is als reactie opgesteld op het rapport ‘Het moet en kan veiliger’ van de commissie-Van der Veer. Het doel is veiligheid structureel onderdeel te maken van de manier van werken. De minister heeft dit plan op 28 maart 2018 aan de Tweede Kamer aangeboden (kenmerk BS2018004916).

40 maatregelen

Dit plan van aanpak, ‘Een veilige defensieorganisatie’, bevat 40 maatregelen om de veiligheid te verbeteren. Uitgangspunt daarbij is dat iedere defensiemedewerker medeverantwoordelijk is voor het versterken van de veiligheid. Commandanten zijn verantwoordelijk voor een veilige taakuitvoering. Zij worden daarbij ondersteund door onderzoekers en deskundigen.

Het plan van aanpak bevat verder op hoofdlijnen de instelling van de IVD met een formatie van 25 vte.
Inmiddels is de inspecteur-generaal veiligheid (IGV) benoemd en is de Inspectie Veiligheid Defensie ingesteld via het Algemeen organisatiebesluit Defensie 2013.

Uitvoering van aanbevelingen

Het plan van aanpak ‘Een veilige defensieorganisatie’, geeft ook uitvoering aan de aanbevelingen uit het rapport van de commissie-Van der Veer.

De commissie-Van der Veer is ingesteld naar aanleiding van de bevindingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) inzake het tragische mortierongeval in Mali op 6 juli 2016. De Raad stelt dat het belang van munitieveiligheid en goede medische voorzieningen ondergeschikt was geraakt aan de voortgang van de missie in Mali. De commissie-Van der Veer heeft in haar eindrapport 'Het moet en kan veiliger!' op 19 januari 2018 aanbevelingen gedaan om de veiligheid van de taakuitvoering en het lerend vermogen van Defensie te verbeteren.

Commissie Giebels

In het plan van aanpak zijn tevens de eerste bevindingen van de commissie-Giebels verwerkt: Defensie heeft op 5 december 2017 de commissie Sociaal Veilige Werkomgeving (commissie-Giebels) ingesteld. Deze commissie doet onder meer onderzoek naar de meldingsbereidheid, het meldingssysteem en de nazorg van melders. De commissie kijkt ook naar  de kwaliteit van de interne onderzoeken naar ongewenst gedrag.