Medewerkers van Defensie verrichten hun werk soms onder zeer moeilijke omstandigheden. Zij moeten dit zo veilig mogelijk kunnen doen.

Doel: een veiligere defensieorganisatie

Veilig werken is een verantwoordelijkheid van de defensieorganisatie, maar ook van iedere defensiemedewerker, militair en burgermedewerker op elk niveau. Iedereen is daarop aanspreekbaar. Nul risico bestaat niet, maar het streven moet wel zijn: nul voorvallen.

De Inspectie Veiligheid Defensie houdt onafhankelijk toezicht op een veilige taakuitvoering van Defensie, met inbegrip van operaties in missiegebieden, met als doel optimalisering van de gevechtskracht.

De IVD streeft naar een lerende defensieorganisatie waarin veilig werken vooropstaat en tegenspraak vanzelfsprekend is. De inspectie ziet het als haar rol om hieraan bij te dragen met onafhankelijk toezicht dat vakkundig, respectvol en transparant is. Zo bouwt de IVD mee aan een toekomstbestendige defensieorganisatie die het vertrouwen van haar medewerkers en de samenleving verdient en behoudt.

Taken van de inspectie

  • Het toezicht op de taakuitvoering op het gebied van veiligheid bij Defensie, met inbegrip van operaties in missiegebieden;
  • Het leiden en verrichten van onderzoek naar ernstige voorvallen;
  • Het vooraf toetsen van de uitvoerbaarheid van beleid en de handhaafbaarheid van uitvoeringsregels op het gebied van veiligheid;
  • Het gevraagd en ongevraagd adviseren van de minister van Defensie ten aanzien van alle vraagstukken de veiligheid betreffende.

Bevoegdheden

De 'Regeling van de Minister van Defensie, houdende werkwijze en bevoegdheden van de IVD' formaliseert de bevoegdheden van de IVD die voor inspectiediensten gebruikelijk zijn, zoals het vorderen van inlichtingen, het verkrijgen van toegang tot locaties, het onderzoeken van zaken, openen van verpakkingen en nemen van monsters. De IVD gaat vertrouwelijk om met de verkregen informatie.

Onafhankelijkheid

De IVD valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid van de minister van Defensie, maar is onafhankelijk in haar keuze een onderzoek te starten, in haar werkwijze en in de oordelen die uit een onderzoek volgen. De inspectie valt in de defensieorganisatie direct onder de secretaris-generaal. De Inspecteur-Generaal Veiligheid rapporteert rechtstreeks naar de minister. De minister stuurt de rapporten naar de Tweede Kamer, eventueel met een inhoudelijke reactie

Aanwijzingen inzake de rijksinspecties

Het bovenstaande is vastgelegd in de ‘Aanwijzingen inzake de rijksinspecties’ van de minister-president, die de minister van Defensie van toepassing heeft verklaard op de IVD. Hiermee wordt gewaarborgd dat keuzes en oordelen van de inspectie niet worden beïnvloed door de minister of onderdelen van het ministerie. De inspectie kan met deze aanwijzing op basis van deskundigheid - en onafhankelijk van politiek en bestuur - informatie verzamelen, oordelen en rapporteren en aanbevelingen doen. Defensie vindt het belangrijk dat er een - zo nodig dwingende - blik is die los staat van de uitvoering.

Sociale en fysieke veiligheid

Het toezicht van de IVD betreft de veilige taakuitvoering bij Defensie. Daarvoor heeft zij werkdefinities voor de begrippen fysieke en sociale veiligheid opgesteld. Onder fysieke veiligheid verstaat de inspectie de toestand waarin medewerkers beschermd zijn tegen lichamelijke schade door ongevallen, gevaarlijke omstandigheden en overige fysieke bedreigingen zoals brand, natuurgeweld, hitte/koude. Onder sociale veiligheid verstaat de IVD de toestand waarin personen beschermd zijn tegen ongewenst gedrag (persten, intimideren, seksueel grensoverschrijdend gedrag, buitensluiten etc.), zichzelf kunnen zijn en er ruimte is voor diversiteit, voor het samen leren vanuit onderling vertrouwen, voor het je – op het juiste moment – kunnen uitspreken en voor het anderen kunnen en durven aanspreken.

Kernwaarden

Onafhankelijk: de IVD is onafhankelijk in haar functioneren. Zij bepaalt zelf welke onderzoeken zij start en op welke wijze zij die uitvoert. De IVD is zich bewust van het krachtenveld waarin Defensie functioneert; ze is kritisch en onderzoekend en komt zelfstandig tot haar oordeel.

Vakkundig: de IVD is een resultaatgerichte organisatie met vakkundig en gemotiveerde medewerkers. De IVD waarborgt dat de ingezette teams over de benodigde kennis en ervaring beschikken. Waar nodig zet zij externe deskundigen in.

Respectvol: de IVD is onbevooroordeeld en gaat respectvol om met alle partijen. Zij laat anderen in hun waarde en doet haar werk op professionele wijze.

Transparant: de IVD is transparant in haar keuzes en legt verantwoording af over haar onderzoek en de wijze waarop zij tot haar oordeel komt. Zij communiceert actief over haar werkwijze. Waar nodig kiest zij voor samenwerking. De producten van de inspectie, zoals rapporten, zijn openbaar, net als het werkprogramma en het jaarverslag. De Inspecteur-Generaal Veiligheid besluit over de openbaarmaking van bevindingen en oordelen.