100 dagen interview met nieuwe hoofdinspecteur Mariëlle Verberk


Je bent nu 100 dagen onderweg als hoofdinspecteur bij de Inspectie Veiligheid Defensie. Gefeliciteerd! Wat was je motivatie om bij de IVD te gaan werken en welke ervaring nam je mee?


Dankjewel! Ik raakte geïnteresseerd in Defensie door de geopolitieke ontwikkelingen. Hiervoor werkte ik onder andere bij onderzoeksbureaus, de politie en de reclassering. Bij de reclassering nam ik deel aan een uitwisseling met Oekraïne. De verhalen over het leven in oorlog vond ik indrukwekkend. Ik ging anders denken over het belang van Defensie.
De taak van de IVD vind ik interessant en super belangrijk. Zeker nu. We gaan steeds meer mensen vragen om zich in te zetten voor onze veiligheid. Werken bij Defensie is nooit zonder risico, maar we zijn het aan die mensen en hun naasten verplicht om het wel zo veilig mogelijk te maken. Zeker in opleidings- en oefensituaties. Grenzen verleggen, maar niet overschrijden als het niet hoeft. De IVD is hierin een belangrijke schakel. Dat is een opdracht waar ik me volledig achter kan scharen en voor in wil zetten.
De onderzoekservaring die ik aan het begin van mijn loopbaan heb opgedaan, en de leidinggevende ervaring daarna op het veiligheidsdomein, komen me in deze functie goed van pas. Ik ben blij met mijn ervaring bij de politie. Grote verschillen met Defensie, maar ook wat overeenkomsten. En me als burger begeven tussen de uniformen, dat was ik al wel gewend.


Hoe zie je de missie van de Inspectie Veiligheid Defensie? Wat is jouw persoonlijke drijfveer in je nieuwe baan en wanneer is voor jou de missie van de Inspectie Veiligheid Defensie geslaagd?


In onze missie benadrukken we onze onafhankelijke positie. Dat is nodig om goed toezicht te kunnen houden, op een vakkundige, respectvolle en transparante wijze. Maar we benadrukken ook samenwerking. Onze slogan is: Samen veiliger. Samen sterker.
Om ons werk goed te doen, werken we in verbinding met vele partijen.
Samenwerking met de defensieonderdelen is belangrijk. Onze impact op een veilige taakuitvoering wordt groter als onze interventies de defensieonderdelen stimuleren om scherper te zijn op risico’s. Dat kunnen we doen door onderzoek uit te voeren, maar ook door vragen te stellen of ons uit te spreken over signalen die ons zorgen baren.
Ook is het belangrijk om samen te werken met andere toezichthouders en inspecties binnen en buiten Defensie. Er is een behoorlijke lappendeken van toezichthoudende en controlerende instanties. Voor effectief toezicht is samenwerking belangrijk om elkaar te versterken: hoe maken we samen Defensie beter?
Die verbindingen vind ik echt heel belangrijk. Binnen de IVD, tussen de toezichthouders en met de defensieonderdelen. Ik hoop daar aan bij te kunnen dragen, in mijn vorige functies was het bij elkaar brengen van mensen en inzichten altijd een belangrijk element.
De missie van de IVD is wat mij betreft geslaagd als de verschillende schakels die bijdragen aan veiligheid goed samenwerken: beleid, uitvoering, toezicht. Als onveiligheid en risico’s niet meer primair worden gezien als iets wat er nou eenmaal bij hoort, maar als iets waar je goed over moet nadenken en wat je kan beheersen door maatregelen te treffen.


De wereldwijde veiligheidssituatie verandert razendsnel. Wat betekent dit voor het werk van de Inspectie Veiligheid Defensie?


Nog voordat ik formeel startte bij de IVD, was ik bij een Defensiebrede toezichtdag voor alle toezichthouders binnen Defensie. Die ging over de vraag wat het voor toezicht betekent als het oorlog wordt. Super boeiend. Ik kan me heel goed voorstellen dat een primaire reactie bij de uitvoering is: laat even gaan dat toezicht, geen prioriteit! Maar ervaringen in Oekraïne leren dat het tegendeel waar is. Alles wat je in kan zetten om materieel en mensen langer inzetbaar te houden, is van levensbelang. Dus juist scherp zijn op risico’s, en daar kan toezicht bij helpen.
Maar dat vraagt wel wat van de manier waarop we toezicht uitoefenen. Niet primair door langlopende onderzoeken uit te voeren, maar door snelle analyses en korte interventies te plegen. En door bundeling van expertise en capaciteit bij de diverse toezichthouders en inspecties, zeker als het spannend wordt is die samenwerking van groot belang. We zijn al bezig met het experimenteren met snellere interventies, zoals signalen al doorgeven terwijl het onderzoek nog loopt, of kortere analyses die we vertalen in signalen of adviezen.


Waar ben je in de eerste 100 dagen het meest van onder de indruk en waar zie je het meest naar uit?


De actiegerichtheid en de “can do” mentaliteit binnen Defensie zijn indrukwekkend en inspirerend. Dat had ik verwacht, en dat tref ik ook aan. Het enthousiasme waarmee collega’s tijdens werkbezoeken vertellen over hun werk en over de mogelijkheden die Defensie heeft, is aanstekelijk. Bij de politie en de reclassering vond ik het bijzonder om in werelden terecht te komen die voor de meeste mensen verborgen blijven, en dat is bij Defensie zeker ook zo.
Ik ga mijn uiterste best doen om Defensie goed te gaan begrijpen. Daar zie ik naar uit en dat is nodig om vanuit een toezichthoudende rol bij te kunnen dragen. Met de ambitie dat toezicht minder wordt beschouwd als een last, maar als een belangrijk onderdeel van een volwassen defensieorganisatie die zichzelf scherp wil laten houden.